Park Oruński to park miejski położony w południowej części Gdańska, rozciągający się wzdłuż Potoku Oruńskiego i ograniczony od wschodu Kanałem Raduni. Obszar parku zajmuje 19 ha i obejmuje dwie połączone stawy tworzące kaskadę wodną. Całość wchodzi w skład zespołu przyrodniczo-krajobrazowego „Dolina Potoku Oruńskiego”, objętego ochroną w 1999 roku.
Jak powstał Park Oruński?
Pierwotne założenie parku wywodzi się z podmiejskich dworków istniejących tu od XVI wieku. Na mapach teren z dworkiem myśliwskim pojawia się już w 1599 roku. W XVII wieku właściciele — wśród nich gdańscy rajcy i burmistrzowie — przekształcili teren w przydworny ogród z stawami i geometrycznymi kwaterami kwiatowymi.
W drugiej połowie XVIII wieku ogród zmienił charakter na bardziej naturalny pod kierunkiem botnika Gottfrieda Reygera; założono wtedy ogród botaniczny z uprawami egzotycznymi. W XIX i XX wieku majątek przechodził przez różne ręce, doświadczył działań wojennych i stopniowych przekształceń krajobrazu. W 1918 roku park został przekazany miastu testamentem przez Emilię Hoene, co zakończyło okres własności prywatnej.
W okresie międzywojennym w parku odbywały się festiwale świętojańskie. Po II wojnie światowej obiekt przeszedł na własność skarbu państwa. W latach 1974–1979 przeprowadzono rewitalizację z modernizacją alejek i instalacją oświetlenia. W 2009 roku rozpoczęto działania mające na celu przywrócenie części cech z XIX wieku. W latach 2014–2017 odnowiono aleje, zmodernizowano oświetlenie i oddano do użytku nowy amfiteatr „Orana”; w 2017 roku w sąsiedztwie parku powstał plac zabaw. W 2019 roku do jednego z budynków przeniesiono Scenę Muzyczną Gdańskiego Archipelagu Kultury, która wraz z instytucją nadzoruje Amfiteatr Orana.
Jak wygląda przyroda w Parku Oruńskim?
Park leży w dolinie o unikatowej szacie roślinnej na tle sąsiednich terenów. Wśród roślin występują gatunki rzadkie, na przykład pajęcznica gałęzista, oraz ściśle chronione: obrazki plamiste, dzwonek szerokolistny i przylaszczka pospolita. Na terenie pojawiają się wczesnowiosenne gatunki łąkowe i leśne, jak zawilec gajowy, zawilec żółty, złoć żółta, złoć łąkowa oraz kokorycz wątła; w parku występuje także wiele gatunków grzybów.
Wzniesienia parku porasta buczyna pochodząca najpóźniej z XIX wieku, a w drzewostanie występują dęby, olsze i lipy. Nad zbiornikami wodnymi rosną wierzby płaczące. Na jednym ze wzgórz zachowały się głazy narzutowe, a nazwy wzgórz — Góra Łez, Góra Gliniana i Góra Pięciu Braci — wiążą się z miejscowymi legendami. Na południe od parku leży zabytkowy Zbiornik Wody Stara Orunia, będący obszarem natura 2000.
Jakie obiekty znajdują się w parku?
W obrębie parku znajdują się budowle mieszczące instytucje i ślady dawnej zabudowy: Amfiteatr Orana, Dwór Oruński (obecnie placówka opiekuńcza dla dzieci), dawny budynek stajni oraz lodownia z XVII wieku. W jednym z obiektów działa Narodowe Centrum Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej, które prowadzi ekspozycję poświęconą historii Tatarów w Rzeczypospolitej oraz dysponuje niedużym meczetem z medresą.
W parku stoi również Pomnik Tatara Polskiego odsłonięty 25 listopada 2010 roku przez prezydenta Bronisława Komorowskiego. Scena Muzyczna GAK przeniesiona w 2019 roku do budynku na terenie parku organizuje koncerty, pokazy filmowe i spotkania, a Amfiteatr Orana służy jako miejsce letnich koncertów pod nadzorem tej instytucji.
Czy Park Oruński jest częścią chronionego obszaru?
Park wchodzi w skład zespołu przyrodniczo-krajobrazowego „Dolina Potoku Oruńskiego”, objętego ochroną w 1999 roku w celu zachowania terasu zboczy i rodzimej roślinności. Potok Oruński zasilający górny staw tworzy w parku kaskadę i uchodzi następnie do Kanału Raduni na jego skraju. Poziom wód i ukształtowanie terenu wpływały na kształtowanie alei i punktów widokowych w jego obrębie.



Informacje praktyczne
- Adres: Raduńska 44A, Gdańsk — wyznacz trasę w Google Maps
- Telefon: +48583412041
- Strona internetowa: gzdiz.gda.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (9 198 opinii)